در این قسمت که قسمت سی و سوم مجموعه ی کارپردازان انگلیس در ایران است به معرفی سی و هشتمین کارپرداز یعنی علی جواهر کلام می پردازیم

٣٨ - علی جواهر کلام

علی جواهر کلام نویسنده، مترجم و روزنامه نگار مشهور معاصر در سال ١٢٧٥ شمسی در تهران به دنیا آمد.تحصیلات دانشگاهی را در رشته حقوق به پایان رساند. او که به زبانهای عربی، انگلیسی و روسی تسلط کامل داشت ‏مدتی را در مشاغل دیوانی گذراند و سپس همکاری با مطبوعات را آغاز کرد و تا سردبیری روزنامه اطلاعات پیش‏ رفت. سخنرانی های او در رادیو و یلویزیون از برنامه‏های پر طرفدار زمان خود بشمار می‏ رفت.
//www.ketabname.com/main2/identity/?serial=906&chlang=fa [1]

علی جواهرکلام در جریان جنگ جهانی اول با کارکنان سفارت انگلیس در تهران ارتباط یافت. ارتباطی  که سایه ی آن تا پایان عمر با او بود. در جوانی برای تحصیل به عراق و بیروت رفت و به آموزش زبان تحت نظارت سازمان جاسوسی انگلیس پرداخت... او در دوران بازگشت سیدضیاءالدین طباطبائی به ایران به عنوان روزنامه نگار درکنار سیدضیاء می ایستد و تمام تلاش های خود را با همراهی سیدضیاء برای منافع دولت فخیمه بریتانیا انجام می دهد
//www.mashreghnews.ir/fa/news/97422/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%86%DA%A9%D9%87-%D8%B4%D8%A3%D9%86-%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%B3-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA [2]

سیدضیاء طباطبائی از کارپردازان انگلیس در ایران بود
//www.iranian.com/main/blog/all-iranians-57 [3]

سیدضیاءالدین طباطبائی در ۱۳۲۲ به ایران بازگشت و حزب اراده ملی را تأسیس کرد و در دوره چهاردهم مجلس شورای ملی نماینده شد
//fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C [4]

حزب اراده ملی در بهمن سال ١٣٢٣ توسط سیدضیاءالدین طباطبایی به وجود آمد. این حزب پس از حزب توده بزرگ‌ترین و متشکل‌ترین سازمان حزبی در آن زمان بود ولی وابستگی شدید سیدضیاء به انگلیسی‌ها سبب شده بود تبلیغات حزب توده علیه وی کارآمدتر باشد. حزب اراده ملی- و پیش از آن حزب وطن- در واقع محافل قدرت‌گرایی بودند که حول محور سیدضیاء خلاصه می‌شدند و جز طرح بعضی شعارهای ملی و مذهبی‌، گرایش ایدئولوژیک و سمت‌گیری خاصی نداشتند. سیدضیاء پیش از تشکیل احزاب وطن و اراده ملی‌، در آذر ١٣٢٢ اتحاد جراید ملی را به وجود آورد که شامل روزنامه‌های اقدام ، وظیفه‌، کوشش ، کاروان‌، کانون‌، هور و کشور بود. روزنامه‌های اقدام (به مدیریت عباس خلیلی و سردبیری احمد دهقان‌)، وظیفه‌ (متعلق به سیدمحمدباقر حجازی‌) ، "صدای وطن"  به مدیریت سید علی بشارت ،  روزنامه «هور» به مدیریت علی جواهر کلام متمایل به سیدضیاء بودند. در همین سال (١٣٢٢)، سیدضیاء روزنامه رعد امروز را که در واقع تجدیدحیات روزنامه رعد پس از دو دهه بود، با امتیاز و مدیریت مظفر فیروز به راه انداخت‌. از سال ١٣٢٤ نشریه روستا به صاحب امتیازی مصطفی شاه‌علائی و سردبیری نصرت‌الله معینیان به جای رعد امروز به عنوان ارگان حزب اراده ملی منتشر شد.
Various Sources

علی جواهر کلام و شبکه بدامن : شبکه بدامن یکی از نخستین پروژه‌هایی بود که در چارچوب همکاری اینتلیجنس سرویس و سازمان سیا ایجاد شد و مسؤولیت آن به عهده شاپور ریپورتر قرار گرفت. در تیم عملیات انتشاراتی و دروغ‌ پراکنی انگلیسی‌ها در ایران دکتر زنر و خانم لمبتون قرارداشتند که به‌ویژه برای همکاری با «شرکت نفت ایران و انگلیس» از سوی سازمان مخفی اطلاعات بریتانیا به ایران اعزام شده بودند.
//fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87_%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86 [5]

شاپور ریپورتر معروف به شاپور جی از کارپردازان انگلیس در ایران بود
//www.iranian.com/main/blog/all-iranians-60 [6]

خانم لمبتون از کارپردازان انگلیس در ایران بود
//www.iranian.com/main/blog/all-iranians-108 [7]

عملیات بدامن بر دو محور متمرکز بود: عملیات نفوذی – سیاسی و عملیات تبلیغی – فرهنگی. در چارچوب عملیات تبلیغی – فرهنگی بود که گروه وسیعی از نویسندگان و روزنامه نگاران و روشنفکران ده‌ها نشریه و روزنامه را در خدمت داشتند..... بخشی از کارکرد شبکه ی شاپور ریپورتر به جعلیات اختصاص داشت که بر محور بزرگ نمایی خطر کمونیسم استوار بود و بیشتر به منظور تحریک روحانیون ساده اندیش و غیر سیاسی و توده ی مردم علیه وضع موجود به کار می‌رفت. یکی از ماهرانه‌ترین و معروف‌ترین جعلیات شاپور ریپورتر، خاطرات مجعول ابوالقاسم لاهوتی است. کتاب فوق توسط شاپورجی تقریر و توسط علی جواهر کلام تحریر شد و دو صفحه اول آن به خط عباس شاهنده نوشته شد و توسط چاپخانه فرمانداری تهران به چاپ رسید.
//fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87_%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86 [8]

از مهمترین اعضای شبکه ی مطبوعاتی و روشنفکری "بدامن" به نصرت الله معینیان، دکتر مظفر بقائی کرمانی، علی جواهر کلام، عباس شاهنده، مصطفی مصباح­زاده، عباس مسعودی، هادی هدایتی، علی اصغر امیرانی، مهدی میراشرافی، عبدالرحمان  فرامرزی، رسول پرویزی، و غیره می­توان اشاره کرد
//www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43611 [9]

علی جواهرکلام و برنامه ی قصه ظهر جمعه : قصهٔ ظهر جمعه قدیمی‌ترین برنامه رادیو ایران است که از سال ۱۳۱۹ آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد. این برنامه هر ظهر جمعه به نقل قصه‌ای منتخب می‌پردازد و مخاطبان بسیار در سنین مختلف یافته‌ است. برنامه ی قصه ظهر جمعه توسط فضل‌الله مهتدی (صبحی) به فاصله یک هفته از آغاز پخش اخبار رادیو ایران، و یکماه از تأسیس رادیو ایران بنیانگذاری شد. صبحی خود حدود ۲۴ سال قصه گویی این برنامه را بر عهده داشت. پس از او به ترتیب علی جواهرکلام، ایرج گلسرخی، حمید عاملی و مصطفی موسوی گرمارودی هر یک از چند ماه تا حداکثر پنج سال، گویندگی این برنامه پر شنونده رادیویی را بر عهده گرفتند
//fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%B5%D9%87_%D8%B8%D9%87%D8%B1_%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%87 [10]

اگر چه بعضی تارنماها ، از فراماسون بودن علی جواهر کلام آن هم در قالب اینکه او در مراسم فراماسون شدن شاه سابق شرکت داشته اشاره می کنند، اما در مورد اینکه علی جواهر کلام  از چه زمان فراماسون شده و یا عضو کدام لژ فراماسونری بوده است ذکری به میان نمی آورند و احتمالا این ماجرا در جمع ، بنظر مشکوک می رسد
Various Sources

علی جواهر کلام در سال ١٣٥٥ در تهران درگذشت.
//www.ketabname.com/main2/identity/?serial=906&chlang=fa [11]
 
فهرست بعضی از ترجمه های معروف علی جواهر کلام
ايران و مسئله ايران : تاليف لرد کرزن - تاریخ تمدن اسلام : تالیف جرجی زیدان - تیمور لنگ : تالیف هارولد لمب - انقلاب‏حیوانات :‌ تالیف جرج اورول
Various Sources

دکتر رضازاده شفق گفته بود: هنر جواهر کلام این است که وقتی صحبتش گل می‌کند با تردستی تمام می‌خواهد ثابت کند که کوه هیمالیا همان آبشار نیاگاراست! و جالب‌تر آنکه شنوندگان هم دلشان می‌خواهد که باور کنند!!
//www.noormags.com/view/fa/articlepage/434143 [12]

محمّد مسعود و صنعتی‌زاده کرمانی و علی جواهر کلام
//www.noormags.com/view/fa/articlepage/14555/343/text [13]

درگیری‌های دوستانه ی صادق هدایت و علی جواهرکلام
//www.noormags.com/view/fa/articlepage/434143 [14]

مشخصات و فهرست بعضی از مقالات علی جواهر کلام
//www.noormags.com/view/fa/creator/38394 [15]

خاطرات فرهنگی: دیدار و گفتگوی علی جواهر کلام و احمد کسروی
//www.noormags.com/view/fa/articlepage/277442 [16]

جوهر آغا : ترجمه و نگارش علی جواهر کلام
//www.nosabooks.com/WebUI/book.aspx?simorgh=1&marckey=1593405&marckind=3 [17]

خاطرات علی جواهر کلام - نویسنده  فریدجواهرکلام
//www.ketabname.com/main2/identity/?serial=906&chlang=fa [18]

تصاویر

علی جواهرکلام
//www.mashreghnews.ir/files/fa/news/1390/11/17/133800_965.jpg [19]

روی جلد کتاب تاریخ تمدن اسلام  ترجمه ی علی جواهر کلام
//www.parsine.com/files/fa/news/1391/1/22/28215_391.jpg [20]

شناسنامه و فهرست کتاب تیمور لنگ: ترجمه ی علی جواهر کلام
//www.1sabad.ir/%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%B1-%D9%84%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%A7%D8%AA%D8%AD-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 [21]

فریدجواهر کلام فرزند علی جواهرکلام
//www.cinemakhabar.ir/Picture/20120123141734_34.jpg [22]

کارپردازان انگلیس در ایران : قسمت ٢٩ [23] - قسمت ٣٠ [24] -  قسمت ٣١
[25]- قسمت ٣٢ [26]

نظر شما چیست؟

xxxxxxxxxx