پاينده باد ايران

FROM: www.chn.ir

در پيچ و خم كوچه هاي محله هاي قديمي تهران كه هنوز بوي پيچك هاي آويزان از ديوارهاي كوتاه آجري مي پيچد،مي‌توان حضور بهار پرشادي و شعف را به جاي نوروزهاي كسالت بار امروزي در آپارتمان هاي بدون نور و 13 روز تعطيلي بي حاصل حس كرد.

بي علت نيست كه "احمد محيط طباطبايي باستان شناس و رييس كميته موزه‌هاي ايران (ايكوم) معتقد است:بايد معني بافت فرسوده را از تاريخي جدا كرد،زيرا بافت تاريخي همواره حافظ تاريخ و فرهنگ يك ملت به شمار مي رود.در اين محله هاي قديمي زندگي بيش از بخش هاي مدرن و صنعتي جريان دارد. كارشناسان درباره اهميت صيانت بافت هاي تاريخي تاكيد مي كنند اما هر روز بخش هايي از اين بافت هاي ارزشمند تخريب مي شود. بافت هايي كه هنوز هم در پيچ و خم كوچه هاي باريك و خاكي اش مي توان،سرشاري زندگي را تجربه كرد. آنها تجربه زندگي اند اما خبري از احياي دوباره آنها نيست .چراكه يك سال ديگر هم گذشت و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و شهرداري به وعده هاي بسيار خود درباره ساماندهي بافت هاي تاريخي عمل نكرد. با وجود اين بي توجهي ها و خلف وعده هاي بسيار مسوولان سازمان ميراث فرهنگي به آخرين فضاهاي زندگي بخش تهران ديرينه،زندگي در محله هاي قديمي تهران،همچون محله امامزاده يحيي،بازار،عودلاجان،سيروس،پامنار جريان دارد. پيرمردي كه ساكن 60 ساله محله امامزاده يحيي است و با عصاي چوبي روي پيت حلبي كوچكي، جلوي خانه پيچك دارش نشسته است،درباره برگزاري نوروز در اين محله،مي گويد :« الان نوروز دل خشكنك شده است! چه نوروزي ،چه عيدي ! قديما نوروز براي آشتي بود،براي خبردار شدن از حال همديگر،نزديكي و مهرباني ميان خويشاوندان نه چشم و همچشمي! » پيرمرد سر ذوق آمده و ادامه مي دهد :«روز اول عيد كه مي شد،بزرگترهاي محله جمع مي شدند و باهم به در خانه ها مي رفتند .آن روزها در بسياري از خانه ها باز بود،مردها جمع مي شدند و در خانه ها را مي زدند و بدون اين وارد خانه شوند، عيد را شادباش مي گفتند.از وضعيت اهل خانه پرس و جو مي كردند و مي گفتند:"خدا مبارك كنه اين خانه را"،صاحب خانه هم شيريني يا شكلاتي مي آورد و مي گفت :"عيد شما هم مبارك ".» فرتوت و غمگين در حالي كه اشك در چشمانش حلقه زده مي زند،مي گويد:«ديگر بوي عيد نمي آيد انگار آن روزها صفاي ديگري داشت.» اما پيرزني كه كنار بارگاه امامزاده يحيي نشسته است تا به سويش مي رويم چادر گل ريز تيره اش را روي صورتش مي كشد. مي خواهيم از عيد بگويد،او هم با همان چشم و صورت پوشيده مي گويد:« عيد زماني با صفا آغاز مي شد كه آخرين چهارشنبه سالش خوب بود.خب !اون موقع ها كه مثل الان نبود.نارجك و ترقه نبود.مي رفتيم قاشق زني.با احترام ،بدون اينكه رويمان به هم باز شود،ازصاحبخانه چيزي مي گرفتيم يا نيت مي كرديم و فال گوش مي ايستاديم اگر صاحبخانه حرف خوب مي زد معتقد بوديم كه نيتمان برآورده مي شودو اگر نمي زد ....خلاصه صفايي داشت كه نپرس.» به اين قسمت گفته هايش كه مي رسد،لبخند برلبانش مي نشيند كه از گوشه چادرش هم ديده مي شود:« خانه ما پشت امامزاده بود،بيشتر وقت ها لحظه سال تحويل مي آمديم امامزاده يحيي و نيت مي كرديم .الان همه چشم ها رفته كله سر آدم ها! قبلا اين طوري نبود همه به هم احترام مي گذاشتند و دور هم جمع مي شوند و سال تحويل هر روزش رفت و آمد بود و خوشي .» حالا در محله اي هستيم كه روزگاري نه چندان دور پر از شادي بود،محله اي امروز از خانه نصيرالدوله معروفش كه نمادي از يك خانه ايراني است، جز انباشت زباله در كنار در ورودي اش چيزي باقي نمانده.حتي از خانه قديمي كه بعدها به دليل ساخت فيلم پدرسالار بسيار معروف شد و تا همين چند سال پيش سر و پا بود،خبري جز نابودي و فرسودگي نيست. درخت چنارش دارد به تدريج مي خشكد و خانه هايش يكي يكي با خاك يكسان.آپارتمان هاي سنگ مرمر پشت سر هم سبز مي شوند و حمام نواب كه پاتق فيلم سازان در دوره هاي مختلف بوده است در طرح ساماندهي ،از پاي در مي آيد. خانه خاله بدري هم كه پنجره هايش، شيشه هاي آبي و قرمز دارد و پر از درخت است و گل ،امسال سفره هفت سين به خود نمي بيند ،چون صاحبش بيمار شده و بچه هايش هم به سراغش نمي آيند. كفاش قديمي محله درباره وضعيت آن با لحني غمگين مي گويد :«خارجي‌ها مي آيند و از ما مرتب عكس مي گيرند اما خبري از هيچ كارشناسي نيست كه بخواهد پاي درد ما بنشيند،محله ما دارد كم كم خراب مي شود اما دريغ از روزي كه براي آمدن عيد به آن اقدامي شود.» --- www.chn.ir/news/?Section=2&id=45381